Para ve Sağlık

Bel-kalça oranı hesaplama

Bel ve kalça çevrenizle karın bölgesi yağlanma riskinizi DSÖ eşik değerlerine göre değerlendirin.

Bel-kalça oranıDSÖ eşikleri
0,78
Düşük risk
Bel/boy oranı0,47
Bel sınırınız (boy ÷ 2)83 cm
Hedef oran< 0,80
Bilgileriniz
Mezura ölçüleri
  • 50,0
  • 50,5
  • 51,0
  • 51,5
  • 52,0
  • 52,5
  • 53,0
  • 53,5
  • 54,0
  • 54,5
  • 55,0
  • 55,5
  • 56,0
  • 56,5
  • 57,0
  • 57,5
  • 58,0
  • 58,5
  • 59,0
  • 59,5
  • 60,0
  • 60,5
  • 61,0
  • 61,5
  • 62,0
  • 62,5
  • 63,0
  • 63,5
  • 64,0
  • 64,5
  • 65,0
  • 65,5
  • 66,0
  • 66,5
  • 67,0
  • 67,5
  • 68,0
  • 68,5
  • 69,0
  • 69,5
  • 70,0
  • 70,5
  • 71,0
  • 71,5
  • 72,0
  • 72,5
  • 73,0
  • 73,5
  • 74,0
  • 74,5
  • 75,0
  • 75,5
  • 76,0
  • 76,5
  • 77,0
  • 77,5
  • 78,0
  • 78,5
  • 79,0
  • 79,5
  • 80,0
  • 80,5
  • 81,0
  • 81,5
  • 82,0
  • 82,5
  • 83,0
  • 83,5
  • 84,0
  • 84,5
  • 85,0
  • 85,5
  • 86,0
  • 86,5
  • 87,0
  • 87,5
  • 88,0
  • 88,5
  • 89,0
  • 89,5
  • 90,0
  • 90,5
  • 91,0
  • 91,5
  • 92,0
  • 92,5
  • 93,0
  • 93,5
  • 94,0
  • 94,5
  • 95,0
  • 95,5
  • 96,0
  • 96,5
  • 97,0
  • 97,5
  • 98,0
  • 98,5
  • 99,0
  • 99,5
  • 100,0
  • 100,5
  • 101,0
  • 101,5
  • 102,0
  • 102,5
  • 103,0
  • 103,5
  • 104,0
  • 104,5
  • 105,0
  • 105,5
  • 106,0
  • 106,5
  • 107,0
  • 107,5
  • 108,0
  • 108,5
  • 109,0
  • 109,5
  • 110,0
  • 110,5
  • 111,0
  • 111,5
  • 112,0
  • 112,5
  • 113,0
  • 113,5
  • 114,0
  • 114,5
  • 115,0
  • 115,5
  • 116,0
  • 116,5
  • 117,0
  • 117,5
  • 118,0
  • 118,5
  • 119,0
  • 119,5
  • 120,0
  • 120,5
  • 121,0
  • 121,5
  • 122,0
  • 122,5
  • 123,0
  • 123,5
  • 124,0
  • 124,5
  • 125,0
  • 125,5
  • 126,0
  • 126,5
  • 127,0
  • 127,5
  • 128,0
  • 128,5
  • 129,0
  • 129,5
  • 130,0
  • 130,5
  • 131,0
  • 131,5
  • 132,0
  • 132,5
  • 133,0
  • 133,5
  • 134,0
  • 134,5
  • 135,0
  • 135,5
  • 136,0
  • 136,5
  • 137,0
  • 137,5
  • 138,0
  • 138,5
  • 139,0
  • 139,5
  • 140,0
  • 140,5
  • 141,0
  • 141,5
  • 142,0
  • 142,5
  • 143,0
  • 143,5
  • 144,0
  • 144,5
  • 145,0
  • 145,5
  • 146,0
  • 146,5
  • 147,0
  • 147,5
  • 148,0
  • 148,5
  • 149,0
  • 149,5
  • 150,0
  • 150,5
  • 151,0
  • 151,5
  • 152,0
  • 152,5
  • 153,0
  • 153,5
  • 154,0
  • 154,5
  • 155,0
  • 155,5
  • 156,0
  • 156,5
  • 157,0
  • 157,5
  • 158,0
  • 158,5
  • 159,0
  • 159,5
  • 160,0
  • 160,5
  • 161,0
  • 161,5
  • 162,0
  • 162,5
  • 163,0
  • 163,5
  • 164,0
  • 164,5
  • 165,0
  • 165,5
  • 166,0
  • 166,5
  • 167,0
  • 167,5
  • 168,0
  • 168,5
  • 169,0
  • 169,5
  • 170,0
cm
Bel: son kaburga ile kalça kemiğinin tam ortası. Kalça: en geniş yer.
Değerlendirme
Üç gösterge
Bel-kalça oranıEşik: 0,80 / 0,850,78
Bel çevresiEşik: 80 / 88 cmNormal
Bel-boy oranıHedef: 0,50’nin altıİyi
Bu sayfada

Yağın vücutta nerede biriktiği, ne kadar olduğu kadar önemlidir. Karın bölgesinde, iç organların çevresinde biriken yağ kalp hastalığı, tip 2 diyabet ve yüksek tansiyonla güçlü biçimde ilişkilidir. Bel-kalça oranı bu riski VKİ’den daha iyi yakalayabilir.

Bel-kalça oranı nasıl hesaplanır?

Bel-kalça oranı = bel çevresi ÷ kalça çevresi Bel-boy oranı = bel çevresi ÷ boy

DSÖ’nün ölçüm protokolüne göre bel, son kaburganın alt kenarı ile kalça kemiğinin üst kenarının tam ortasından; kalça ise kalçanın en geniş yerinden ölçülür.

Risk eşikleri

ÖlçüKadınErkek
Bel-kalça oranı: düşük risk< 0,80< 0,90
Bel-kalça oranı: orta risk0,80 – 0,840,90 – 0,99
Bel-kalça oranı: yüksek risk≥ 0,85≥ 1,00
Bel çevresi: artmış risk> 80 cm> 94 cm
Bel çevresi: belirgin artmış risk> 88 cm> 102 cm

DSÖ, karın tipi (abdominal) obeziteyi erkeklerde 0,90, kadınlarda 0,85 ve üzerindeki bel-kalça oranı olarak tanımlar. Farklı kaynaklarda ara eşikler biraz değişebilir.

En kolay kuralBel çevreniz boyunuzun yarısını geçmesin. Bel-boy oranının 0,5’in altında olması, yaş ve cinsiyetten bağımsız olarak kullanılabilen basit bir hedeftir.

Bel çevresi nasıl azalır?

  • Karın yağı, düzenli aerobik egzersize (tempolu yürüyüş, bisiklet, yüzme) iyi yanıt verir.
  • Şekerli içecekleri ve rafine karbonhidratları azaltmak karın bölgesindeki yağlanmayı hızla etkiler.
  • Alkol tüketimini sınırlamak ve yeterli uyumak bel çevresiyle doğrudan ilişkilidir.
  • Mekik gibi bölgesel hareketler kasları güçlendirir ama tek başına oradaki yağı eritmez.

Sık sorulan sorular

Bel-kalça oranı kaç olmalı?
Kadınlarda 0,80’in, erkeklerde 0,90’ın altı düşük risk kabul edilir. Kadınlarda 0,85, erkeklerde 1,0 ve üzeri yüksek risk grubundadır.
Bel-kalça oranı mı, VKİ mi daha önemli?
İkisi farklı şeyleri ölçer. VKİ genel kilo durumunu, bel ölçüleri ise yağın dağılımını gösterir. Kalp-damar riskini tahmin etmede bel ölçülerinin VKİ’ye ek bilgi sağladığı çok sayıda çalışmada gösterilmiştir.
Bel çevresi tek başına yeterli mi?
Pratik bir göstergedir ve tek başına çok bilgi verir. Ancak çok uzun ya da çok kısa boylu kişilerde bel-boy oranı daha adil bir karşılaştırma sağlar.

Kaynaklar

  1. World Health Organization. Waist circumference and waist–hip ratio: report of a WHO expert consultation. Geneva, 2008 (yayın 2011).
  2. Ashwell M ve ark. Waist-to-height ratio is a better screening tool than waist circumference and BMI. Obes Rev 2012;13:275–86.

Bu araç ve içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı, tedavi veya kişisel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar için hekiminize danışın. Acil durumda 112’yi arayın. Son güncelleme: 4 Ekim 2026. Editoryal ilkeler